برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

49

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

جنگهاى حوالى سمرقند در سال 133 ه / 751 م توسط كارگران اسير گرفته شده ، شناخته شده و در ارتباط با حكومت مركزى مدتها حفظ گرديده بود « 247 » در غرب توسط ارتباط با فرهنگ اقوام آسياى ميانه معروف شده بود . « 248 » پس از تسخير ماوراءالنهر توسط مسلمين ، تركان به طور قطعى به حوزهء فرهنگى ايرانى و اسلامى كشانده شدند . « 249 » بدين گونه در اصل به اين امر كمك شد كه ادامهء مهاجرت از نواحى تركستان و خوارزم توسط تركان در قرن چهارم تا ششم هجرى قمرى / دهم تا دوازدهم ميلادى موجب ويرانى فرهنگ اين نواحى نشود : حيات معنوى در اينجا همچنان بيشتر به دست ايرانيان بود ، كه تا تسلط مغولان ، تقريبا به طور مستمر تحت تسلط تركان بودند . « 250 » به هيچ وجه نمىتوان پذيرفت كه اظهارات انتقادى تئودور نلدكه ، « 251 » ( Theodor Noldeke ) ، آگوست مولر ( August Muller ) و يوزف ماركوارت ( Josef Markwart ) دربارهء ظهور تركان در تاريخ آسياى مقدم ، واقعا صحت داشته باشد . در واقع فرهنگ ايران ، توانايى خود

--> ( 247 ) . Karabacek , a . a . O . 108 - 117 , Krymskyj I 80 . ( 248 ) . Egorovs in der Bibliografija Vostoka , S . 77 , Nr . 407 ) ( بنا بر اظهار ) Barthold , Vorl . 140 - 144 . - F . I . Schmidt Kitaj - Persija - Vizantija ( im Novyi Vostok IV , S . 313 - 327 ) در مقاله‌اش عقيده بر آن است كه شاهنامه ثابت مىكند كه در حدود سال 390 ه / 1000 م نفوذ چينى زياد ، و نفوذ هندى كمى در ايران وجود داشت . ( 249 ) . Nikitin , Nat . 203 . ( 250 ) . دربارهء آسياى ميانه در آن زمان به طور كلى رجوع كنيد به توضيحات : Toyn bees , Gang 2 403 راجع به نواحى زلزله‌زده در حاشيهء « فرهنگهاى در حال رشد » . دربارهء تأثير شاهنامه بر تركان رجوع كنيد به : Aleksandr NikolaevieSamojl ovic : Iranskij geroiceskij epos v literaturach tjurkskich narodov Srednej Azii fijhfakhsx alhvu 945 ( , S . 161 - 175 . ( ( حماسه‌هاى ايرانى در ادبيات تركان آسياى ميانه ) ( 251 ) . رجوع كنيد به : Islam XIV ( 1924 ) , S . 158